4ژانویه 2022- بیماران مبتلا به کووید-19 با قند خون بالا، سطوح پایینی از یک هورمون ساخته شده توسط بافت چربی را داشتند.

نولا سالیوان، یک تکنسین داروخانه ی 57 ساله از کلوگ، آیداهو، کمی بیش از یک سال پیش، در 16 نوامبر 2020، بهCOVID-19 مبتلا شد.او می گوید: «چشایی و بویایی خود را از دست دادم، با سر دردی بسیار بد، بدن درد، اسپاسم عضلانی، خستگی، تهوع، استفراغ، و اسهال. یک ماه طول کشید تا اسپاسم عضلانی و سردرد طولانی او برطرف شد. او نزدیک به سه ماه کار خود را از دست داد. حواس بویایی و چشایی او هنوز به طور کامل برنگشته است، و  می گوید: من هنوز خستگی ام را دارم که وحشتناک است و همیشه حالت تهوع دارم.

سالیوان یک یادآوری ماندگار دیگر از نبرد خود با ویروس کرونا را نیز دارد و آن دیابت است.

او گفت: هنگامی که سرانجام به کار در داروخانه بازگشتم، متوجه شدم که همیشه تشنه ام، من فقط فکر می کردم که این بخشی از کووید است، اما من داشتم گالن ها آب می خوردم. با این حال، به عنوان یک تکنسین داروخانه، می دانستم که تشنگی بیش از حد می تواند نشانه ی دیابت باشد. بنابراین تصمیم گرفتم قند خونم را چک کنم. زمانی که سطح قندخون فرد به 200 میلی گرم در دسی لیتر برسد، دیابتی محسوب می شود و قند خون سالیوان بیش از 500 بود.

سالیوان تنها کسی نیست که پس از ابتلا به کووید-19، دچار دیابت شد. دکترJames Lo ، متخصص قلب و عروق و همکارانش در مطالعه‌ای روی بیش از 3800 بیمار کووید-19، دریافتند که کمتر از نیمی از آنها دچار افزایش قند خون شدند، از جمله بسیاری از آنها مانند سالیوان که قبلاً دیابتی نبودند، نتایج مطالعه ی آنها در 2 نوامبر در مجله ی متابولیسم سلولی گزارش کردند. به گفته ی محققان، حدود 91 درصد از بیماران مبتلا به کووید-19 که انتوبه شدند، و همچنین تقریباً 73 درصد از افرادی که بر اثر این بیماری جان خود را از دست دادند، قند خون بالایی داشتند

گروهدکتر Lo، مستقر درWeill Cornell Medicine در شهر نیویورک، و سایرین اکنون در حال تحقیق، برای شناسایی عواملی که باعث افزایش قند خون در بیمارانCOVID-19 می شود و اقداماتی که باید در مورد آن انجام دهند، هستند.

افزایش قند خون

در مارس و آوریل 2020 - ماه‌ها قبل از ابتلای سالیوان بهCOVID-19 - مرکز پزشکی دانشگاه کلمبیا در شهر نیویورک مملو از بیمارانCOVID-19 بود. در آنجا، دکتر اوتپال پژوانی، متخصص غدد متوجه شد که بسیاری از این افراد - اما نه اکثریت - با قند خون بسیار بالا وارد بیمارستان می‌شوند. برای برخی از آن افراد، بالا بودن قند خون کاملاً جدید بود.

دکتر Lo،نیز متوجه شد که بسیاری از بیمارانCOVID-19 در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان او، قند خون بالایی داشتند. ابتلای قبلی به دیابت، یک عامل خطر برای پیامدهای ضعیفCOVID-19 است. اما مانند سالیوان، بسیاری از بیمارانی که دکتر Loو همکارانش می دیدند، قبل از اینکه بیمار شوند، دیابت نداشتند. مردم گاهی اوقات با افزایش سن به دیابت مبتلا می شوند، اما بیماران دکتر Lo،با قند خون بالا اغلب جوان و در دهه 30 و 40 سالگی بودند، وسطح قند خون آنها به طرز باورنکردنی بالا بود، گاهی اوقات بیش از دو برابر سطحی که نشان دهنده ی دیابت است.

دکتر Loو همکارانش دریافتند که چنین سطوح بالایی از قند خون در مقایسه با افراد مبتلا به کووید-19 که سطح قند خون طبیعی داشتند، با 15 برابر خطر بیشتر برای لوله گذاری و 3.6 برابر خطر بیشتر برای مرگ مرتبط است.

دکتر پژوانی خاطرنشان کرد: ما نمی دانیم که قند خون بالا علت عواقب بد است یا خود از پیامدهای بد کووید-19 است. با این حال، او و سایر پزشکان از ارتباط بینCOVID-19 و قند خون بالا یا هایپرگلایسمی تعجب نکردند، زیرا پیش از این قند خون بالا در افراد مبتلا به سندرم دیسترس تنفسی حاد یاARDS که در اثر جراحات یا عفونت با سایر ویروس ها یا باکتری ها ایجاد می شود، ثبت شده بود. ARDS، وضعیتی است که در آن ریه ها نمی توانند اکسیژن کافی را به بدن برسانند.

دکتر Loو همکارانش دریافتند مدت زمان بستری بیمارانCOVID-19 مبتلا بهARDS و قند خون بالا، سه برابر بیشتر از افراد مبتلا بهARDS ناشی ازCOVID-19 با سطح قند خون طبیعی، است. اما به طور عجیبی افراد مبتلا به هایپرگلایسمی کهARDS ناشی ازCOVID-19 داشتند، نسبت به افراد مبتلا به هایپرگلایسمی که به دلایل دیگر دچارARDS شده بودند، کمتر در معرض خطر مرگ بودند.

دکتر رالف دفرونزو، متخصص غدد و رئیس بخش دیابت در مرکز علوم بهداشت دانشگاه تگزاس در سن آنتونیو که در این مطالعه دخیل نبود، گفت: چشم‌انداز همچنان بد بود، فقط در گروه مبتلا بهARDS و کووید، به اندازه ی گروه مبتلا به ARDSناشی از علل دیگر،بد نبود، که جای تعجب داشت.

یافتن یک مجرم

اینکه دقیقا چه چیزی باعث افزایش قند خون و ایجاد دیابت در بیماران کووید-19 می شود، یک معماست. برخی شواهد حاکی از آن است که ویروس کرونا سلول‌هایی را در لوزالمعده آلوده می‌کند که انسولین می‌سازند، هورمونی که با ارسال سیگنال به سلول‌ها برای دریافت قند و سوزاندن آن برای سوخت، سطح قند خون را کاهش می‌دهد. اما در مطالعهی دکتر Lo، بیمارانCOVID-19 با قند خون بالا، همچنان سطوح بالایی از پپتیدC را تولید می‌کردند. پپتید C، یک قطعه پروتئین طبیعی است که دو زنجیره انسولین را به هم متصل می‌کند و در کنار انسولین در سلول‌های پانکراس ساخته می‌شود. سطوح بالای پپتیدC ، نشان می دهد که سلول های پانکراس بیماران در حال تولید انسولین هستند.

محققان گفتند: وقتی مقادیر بالایی از پپتید  Cتولید می شود اما قند خون بیماران همچنان بالا است، پس سلول های پانکراس مشکل ندارند، و مشکل را باید در جای دیگری جستجو کرد.

دکتر Loو همکارانش پیشنهاد کردندکه ممکن است چیز دیگر این باشد که سلول‌های چربی آلوده به ویروس کرونا پیام اشتباهی را به سلول‌های دیگر ارسال می‌کنند که در نهایت منجر به دیابت می‌شود. تیم دکتر Lo، کشف کرد که بیماران مبتلا به کووید-19 سطوح پایینی از آدیپونکتین دارند، هورمونی که توسط سلول‌های چربی تولید می‌شود و به سلول‌های دیگر کمک می‌کند به فراخوان انسولین برای دریافت قند توجه کنند. افراد چاق نیز اغلب سطوح پایینی از آدیپونکتین تولید می کنند که احتمالاً توضیح می دهد که چرا آنها در معرض خطر پیامدهای ضعیف COVID-19هستند. محققان دریافتند که تولید چندین هورمون دیگر که توسط سلول‌های چربی تولید می‌شوند، نیز متوقف شده است.

وظیفه ی سلول های چربی، مانند این سلول های انسانی که در این تصویر میکروسکوپ نوری دیده می شوند، بیشتر ذخیره ی لیپیدها (سبز آبی) است. بافت چربی همچنین هورمون هایی می سازد که می توانند به تنظیم متابولیسم کمک کنند.

کووید-۱۹ممکن است تولید برخی از هورمون‌های چربی را مختل کند و در برخی افراد باعث دیابت شود.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که سطح بالای قند خون بیماران COVID-19ناشی از مقاومت به انسولین است - وضعیتی که در آن سلول‌ها پیام انسولین برای دریافت گلوکز را نادیده می‌گیرند- که در اینجا ناشی از کمبود هورمون‌های چربی به جای ناتوانی در تولید انسولین است.

آزمایش‌های محققان بر روی همسترها و سلول‌های رشد یافته در ظروف آزمایشگاهی، نشان داد که ویروس کرونا می‌تواند سلول‌های چربی را آلوده کند. آسیبی که مستقیماً توسط این ویروس به سلول‌های چربی وارد می‌شود، یا به‌طور غیرمستقیم توسط التهابی که برای مبارزه با ویروس انجام می‌شود، ممکن است با توانایی سلول‌های چربی برای ایجاد سطوح طبیعی هورمون هایی که به حفظ سطح قند خون ثابت کمک می کنند، تداخل کند.

دکتر خوزه آلمن، متخصص غدد در دانشکده پزشکی گروسمن در دانشگاه نیویورک، گفت: آزمایشات سایر محققان همچنین نشان داده است که SARS-CoV-2، می‌تواند در سلولهای بافت چربی انسان، تکثیر شود. این نشانه دیگری است که نشان می دهد چربی در بیماری شدید کووید نقش دارد.

به عنوان مثال، محققان آلمانی در 4 ژانویه در Cell Metabolismگزارش دادند که کالبد شکافی ها نشان داده اند که ویروس کرونا سلول های چربی 10 مرد از 18 مردی را که بر اثر کووید-19 جان باخته اند، آلوده کرده و تمامی 10 مرد مبتلا به کرونا که در سلولهای چربی خود این ویروس را داشتند، دچار اضافه وزن یا چاقی بودند. محققان همچنین SARS-CoV-2را در سلول های چربی 5 زن از 12 زن فوت شده بر اثر کووید-19 یافتند، اما این زنان همگی دچار اضافه وزن یا چاقی نبودند.

با الهام از کار دکتر Lo، این تیم آلمانی شواهدی را یافتند که نشان می‌دهد عفونت کروناویروس بر توانایی سلول‌های چربی برای متابولیسم برخی از لیپیدها نیز تأثیر می‌گذارد و افراد مبتلا به COVID-19را به ایجاد سطوح بالای تری گلیسیرید در خون خود سوق می‌دهد. این یک سرنخ دیگر از این موضوع است که چربی در برخی از بیماران کووید به درستی کار نمی کند و این تغییرات در چربی ممکن است به COVID-19شدیدتر کمک کند.

چاقی اغلب با التهاب در چربی و سایر بافت ها همراه است. دکتر آلمن می‌گوید: عفونت کروناویروس ممکن است این التهاب را بدتر کند و تعادل را به سمت تولید نامرتب هورمون و در نهایت دیابت سوق دهد. یافته‌های دکتر Loبه این ایده اعتبار می‌دهد که چربی مخزن این التهاب با درجه پایین است که سپس توسط کووید ایجاد می‌شود.

دکتر پژوانی گفت: اما این یک نتیجه ی قطعی نیست. این نمونه ای از تحقیقات بسیار خوب است که در شرایط بسیار دشوار انجام شده است. اما از آنجایی که این مطالعه گروهی از بیماران را بررسی کرد که ویژگی‌های آنها با هم مطابقت داده نشده بود و سایر متغیرها را از ابتدا محدود نکرده بود، این تحقیق نمی‌تواند به طور قطعی علت دیابت مرتبط با کووید را نشان دهد.

یک میراث ماندگار

دکتر دفرونزو می‌گوید: این که آیا عفونت‌های کروناویروس باعث دیابت می‌شوند یا به سادگی دیابت را در افراد مستعد، مانند افرادی که دارای اضافه وزن یا چاق هستند، آشکار می‌کند، هنوز مشخص نیست.  دکتر المن نیز ضمن توافق با این نظریه، گفت: بسیاری از این بیماران یک حالت زمینه‌ای مقاومت به انسولین دارند، احتمالاً پیش دیابت، اما بعد از ابتلا به یک بیماری حاد در اینجا کووید-19، بیماری آنها به سمت دیابت پیشرفت می کند.

پزشکان ممکن است بتوانند با دادن داروهایی به نام تیازولیدین دیون یا گلیتازون ها به بیماران مبتلا به کووید-۱۹، سلول‌های آنها را نسبت به عملکرد انسولین حساس‌تر ‌کنند، تا با بالا رفتن قند خون مقابله کنند. دکتر دفرونزو امیدوار است یکی از این داروها به نام پیوگلیتازون را در بیماران مبتلا به کووید-19 با قند خون بالا، آزمایش کند. هدف جلوگیری از بدترین پیامدهای COVID-19است، اما قند خون بالای بیماران ممکن است، به عنوان یک میراث ماندگار باقی بماند.

داروهایی به نام گلیتازون به سلول‌ها کمک می‌کنند تا به پیام انسولین برای دریافت قند حساس‌تر شوند. این می تواند به افراد مبتلا به دیابت نوع 2 کمک کند تا سطح قند خون را بهتر کنترل کنند. پیوگلیتازون ممکن است به زودی برای توانایی معکوس کردن قند خون بالا در برخی از بیماران کووید-19 آزمایش شود.

تغییر رژیم غذایی و مصرف دارو به سالیوان، کمک کرده است تا سطح قند خون خود را کنترل کند. او می گوید: من تقریباً 27 کیلوگرم وزن از دست داده ام، اما پزشکان می گویند که دیابت احتمالا مادام العمر با من خواهد بود.

منبع:

https://www.sciencenews.org/article/coronavirus-covid-diabetes-fat-cells-blood-sugar